روز شنبه ۱۷ اکتوبر ۲۰۲۶، شهر آرنهیم کشور شاهی هالند، شاهد برگزاری مراسم گرامی داشت از ۲۹ میزان، جشن روز ملی زبان اوزبیکی بود. این جشن با ابتکار و مدیریت جریان سیاسی و اجتماعی برلیک یولی (راه وحدت) برگزار شده بود. جریان سیاسی و اجتماعی برلیک یولی، از زمان تأسیس تا حال با برگزاری حضوری و مجازیِ کنفرانسها و جشنوارهها، همایشهای سیاسی و اجتماعی، فرهنگی و علمی، پیرامون زبان، فرهنگ، تاریخ و سیاست، در خدمت مردم رنج کشیدهی افغانستان، بهخصوص در دیار مهاجرت بوده است.
گزارش گرامیداشت از ۲۹ میزان، روز ملی زبان اوزبیکی
روز شنبه ۱۷ اکتوبر ۲۰۲۶، شهر آرنهیم کشور شاهی هالند، شاهد برگزاری جشن گرامیداشت از ۲۹ میزان، روز ملی زبان اوزبیکی بود. این جشن با ابتکار و مدیریت جریان سیاسی و اجتماعی برلیک یولی (راه وحدت) برگزار شده بود. جریان سیاسی و اجتماعی برلیک یولی، از زمان تأسیس تا حال با برگزاری حضوری و مجازیِ کنفرانسها و جشنوارهها، همایشهای سیاسی و اجتماعی، فرهنگی و علمی، پیرامون زبان، فرهنگ، تاریخ و سیاست، در خدمت مردم رنج کشیدهی افغانستان، بهخصوص در دیار مهاجرت بوده است.
در جشن روز ملی زبان اوزبیکی بیش از ۱۲۰ نفر فعالين و اعضای سازمانهای دیاسپورای افغانستان مقیم هالند، جرمنی و کشورهای دیگر اروپایی اعم از سیاستمداران، فعالان فرهنگی، اجتماعی و حقوقبشری، استادان دانشگاه و معارف و نظامیان پیشین حضور داشتند. همچنان تعدادی از فعالین اجتماعی و فرهنگی کشورهای دیگر به خصوص ترکیه در محفل اشتراک نموده بودند.
سرآغاز محفل ترانهی ملی اوزبیکی بود. مُجریان برنامه، لطفالله اظهر و خانتُرک با پیشکَش نمودن بسم الله الرحمن الرحیم و ادای احترام به مهمانان، آجندای برنامه را تشریح نمودند. در ادامه بانو سهیلا زحمت مسئول شورای سراسری زنان افغان در هلند، به مهمانان خیر مقدم گفت و معلومات مختصر پیرامون جشن روز ملی زبان اوزبیکی ارایه داشت. متعاقب آن انجنیر محمد صالح اکبری، به نمایندهگی از جریان برلیک یولی به سخنرانی پرداخت و پیرامون فعالیتهای برلیک یولی و اهمیت برگزاری برنامههای ملی و جمعآمد دیاسپورای افغانستانی برای زنده نگهداشتن اصالت فرهنگی و زبانیشان به مهمانان توضیحات داد.
سخنرانان، پروفیسور بسمالله توردیقل میمنگی، نویسنده و پژوهشگر سیاسی و تاریخی، استاد توفیق اُرزگانی، فعال سیاسی و اجتماعی، دوکتور داوود علی نجفی، وزیر پیشین ترانسپورت، استاد عبدالاحد فرزام، پژوهشگر حقوقبشر، استاد صالحه هولکر، از پیشگامان آموزش و پرورش، انجنیر احمد جاوید کیوان، شهردار سابق میمنه، جنرال نجیب عثمان، نظامی پیشین و غلامنبی حیدری، فعال سیاسی و اجتماعی، هر یک بالنوبه پیرامون اهمیت زبان، ادبیات و فرهنگ غنامند تورکی- اوزبیکی، خدمات و تأثیرگذاری دانشمندان و امپراتوران تورک بر رشد فرهنگ، ادبیات، حکومتداری و ایجاد مدنیت در قلمرو زیر سلطهشان، به خصوص افغانستان امروزی، نیاز به روایت تاریخ پر افتخار تورکان و تطبیق آموزههای بزرگان دانش و حکومتداری، مانند امیر علی شیر نوایی، ظهیرالدین محمد بابر و دیگران در زندهگی سیاسی و مدنی جامعه، و همچنان جفا و بیمِهریی که در بیش از دو قرن اخیر بالای زبان و فرهنگ تورکی- اوزبیکی صورت گرفته است، توضیحات لازم ارایه نمودند.
در جریان برنامه، پیامهای تبریکی به مناسبت روز ملی زبان اوزبیکی، توسط استاد بصیر دهزاد، معاون انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان، بانو سیده طلوع، رییس انجمن هبستگی زنان در شهر آیندهوون هالند، عبدالرزاق طلوع، نمایندهی نهضت ملی دموکراتیک مردم افغانستان و انجنیر لعل محمد درانی، رییس انجمن هنرمندان و سینماگران افغانستان مقیم آلمان خوانده شد. همچنان پیامهای تبریکی ویدیویی از جانب دوکتور نظیفالله شهرانی و استاد سردار محمد رحماناوغلی، ارسال گردیده بود که از طریق پروژکتور به مهمانان پیشکش گردید.
معرفی مختصر کتاب خاطرات تراژیک استاد خالمحمد شجاع به نام «تولد در دل آتش»، توسط پروفیسور توردیقل میمنگی و سخنرانی و روایتهای تلخ استاد خالمحمد شجاع نویسندهی این اثر وزین از ساختار فسادآلودهی جمهوریت پیشین؛ بخش دیگری از همایش بود.
موسیقی محلی و دکلمهی اشعار مناسبتی، آذین بخش این همایش گردید. هنرمندان جوان، میرویس قاسمی، قیس قاسمی، فواد امیری و محمد شریف هاشمی، با نوازندهگی و اجرای زندهی آهنگ و ترانه، بر شکوهمندی جشن افزودند.
نمایشگاه خطاطی و خوشنویسی آثار استاد عبدالحکیم کریمزاده و میزهای مُرتب غذاها و کلوچههای مختلف اوزبیکی، بخش دیگری از جشنواره را تشکیل میداد که با ستایش و تحسین مهمانان همراه شد.
در اخیر برای ارجگزاریِ بیش از نیم قرن فعالیتهای سه شخصیت مبارز و دانشمند، پروفیسور توردیقل میمنگی، انجنیر محمد صالح اکبری و مولانا پژوه استاد نوروز علی حمیدی، تقدیرنامههای از نام جریان سیاسی برلیک یولی، توسط سارنپوه عنایتالله کمال، سابق مرستیال لوی سارنوالی افغانستان، به ایشان تفویض گردید.
این جشنواره با سخنان مختصر و سپاسگزاری بهادری عطایی، معاون فرهنگی جریان برلیک یولی از حضور گرم مهمانان و صرف غذاهای لذیذ به خصوص قابلی پلو اوزبیکی به انجام رسید.